Peptiden zijn korte ketens van aminozuren die zich samenvoegen tot eiwitten, de bouwstenen van het lichaam. Ze komen van nature in ons lichaam voor en sturen processen aan zoals het herstellen van weefsel. In een laboratorium nagemaakt vormen ze bovendien de werkzame stof van bekende medicijnen, waaronder insuline en de GLP-1-middelen tegen overgewicht. Maar diezelfde stofklasse duikt nu op in een heel andere context: een groeiende groep mensen injecteert online gekochte, niet-toegelaten synthetische peptiden om hun lichaam te ‘optimaliseren’. Experts waarschuwen dat daar nauwelijks wetenschappelijk bewijs voor bestaat en dat de risico’s reëel zijn.
- Steeds meer mensen injecteren verboden peptiden voor mooiere huid, meer spieren of minder eetlust.
- Experts benadrukken dat grootschalig klinisch onderzoek de beloofde effecten niet bevestigt.
- Australië meldde in juni zes gevallen van acute leverschade gelinkt aan producten met het label Retatrutide.
Een van hen is Thomas, een aspirant-bodybuilder wiens naam op zijn verzoek is veranderd. Elke avond om half tien gaat zijn wekker af: dan is het tijd om te injecteren. Uit zijn koelkast haalt hij flesjes GHK-Cu, dat hem naar eigen zeggen een “mooie huid” geeft, en Retatrutide, dat ervoor moet zorgen dat hij zich “minder hongerig” voelt. Na het aanmaken van de synthetische peptiden met een vloeistof ontsmet hij de spuiten en injecteert hij beide middelen in zijn onderbuik.
GHK-Cu neemt hij dagelijks, Retatrutide drie keer per week. “Het vraagt een beetje organisatie, maar het is routine geworden”, zegt Thomas, die vrijwel elke dag naar de sportschool gaat. Hij gebruikte al steroïden toen hij zes maanden geleden met peptiden in aanraking kwam. Naast GHK-Cu en Retatrutide spuit hij zichzelf soms Selank in tegen angst, en BPC-157, dat zacht weefsel zoals ligamenten sneller zou herstellen.
Sociale media beloven wondermiddelen zonder onderbouwing
Peptiden worden online breed gepromoot door influencers, bekendheden en de welnessindustrie. Virale berichten schrijven de stoffen een waaier aan schijnbaar miraculeuze voordelen toe: een stralende huid, sterkere spieren, dieper slapen, een scherpere geest en zelfs een manier om veroudering tegen te gaan. Volgens deskundigen is er echter weinig bewijs dat die claims ondersteunt, precies omdat de middelen niet goed zijn onderzocht.
Dat is ook de reden waarom deze peptiden in veel landen verboden blijven, waaronder Frankrijk, waar Thomas woont. Omdat de middelen daar niet mogen worden verkocht, bestaan er geen officiële richtlijnen voor het gebruik. Op forums als Reddit en Discord wisselen vooral mannelijke gebruikers onderling advies uit over hoeveel en hoe vaak ze zichzelf moeten injecteren. “Je leest de studies, je bekijkt de labtests en je ziet alle positieve effecten”, zegt Thomas, die de risico’s “zeldzaam en niet ernstig” acht.
Zelfexperiment heeft volgens onderzoekers geen wetenschappelijke waarde
Neurowetenschapper Armelle Rancillac van het Franse onderzoeksinstituut INSERM waarschuwt dat de kennis over deze middelen beperkt blijft, omdat ze “vaak niet op mensen zijn getest”. Eerder dit jaar stelde INSERM dat “geen enkele grootschalige, gerandomiseerde en gecontroleerde klinische studie” de beloofde voordelen heeft bevestigd, en dat sommige peptiden “heel reële gezondheidsrisico’s” met zich meebrengen.
“We geven het onderzoek niet genoeg tijd om zijn waarde te bewijzen”, benadrukt Rancillac, die stelt dat “wetenschappelijk waardeloze” verhalen over zelfexperimenten te veel geloof krijgen.
Verschillende landen hebben melding gemaakt van ziekenhuisopnames na peptidegebruik. In juni rapporteerde de Australische overheid zes gevallen van acute leverschade die in verband werden gebracht met producten met het label Retatrutide. Hoeveel mensen de middelen precies gebruiken is moeilijk vast te stellen, maar de toegenomen zichtbaarheid volstaat volgens Fabien Ohl, sportsocioloog aan de Universiteit van Lausanne in Zwitserland, om “alarm te slaan”.
Amerikaans panel wil de regels versoepelen
Terwijl de middelen in Europa verboden blijven, beweegt de discussie in de Verenigde Staten de andere kant op. Vorige maand adviseerde een panel daar om de beperkingen op een reeks peptiden te versoepelen. Die aanbeveling wekte woede bij veel medische experts, die minister van Volksgezondheid Robert F. Kennedy Jr. — zelf een bekende voorstander en gebruiker van peptiden — verweten dat hij het panel had gevuld met mensen met sterke banden met de peptide-industrie. Voor Europese gebruikers verandert dat niets aan de juridische status, maar het illustreert hoe verdeeld de meningen over deze stoffen zijn.
Ohl bekritiseert de “biologische visie” die online wordt gepropageerd, waarin het menselijk lichaam wordt voorgesteld als “kapitaal” dat met chemische stoffen kan worden geëxploiteerd om er beter uit te zien. Eén verkoopsite belooft klanten “de chemische architectuur voor wie op zoek is naar absolute biologische optimalisatie”. Volgens de socioloog normaliseert dat mannbeeld bovendien het idee van “de biologische man die potentieel gewelddadiger en agressiever is”.
Wat vindt u: moeten dit soort peptiden streng verboden blijven, of horen volwassenen zelf te mogen beslissen wat ze injecteren? Laat het weten in de reacties.
