Verhoogde urinezuurwaarden in het bloed vormen een onafhankelijke voorspeller van sterfte bij mensen met chronische nierziekte (CKD). Dat blijkt uit een onderzoek dat op 13 juli online verscheen in het Journal of Clinical Medicine. Onder leiding van Rasha Babiker van de Ras Al Khaimah Medical and Health Sciences University in de Verenigde Arabische Emiraten analyseerden de onderzoekers gegevens van 794 patiënten met chronische nierziekte. Ze wilden nagaan of hyperurikemie — een te hoog gehalte aan urinezuur — een voorspellende waarde heeft voor ongunstige uitkomsten. De resultaten wijzen op een duidelijk verband tussen oplopende urinezuurwaarden en een stijgend risico op overlijden.
- Bij 44,8 procent van de onderzochte nierpatiënten was sprake van hyperurikemie.
- Verhoogd urinezuur voorspelde onafhankelijk een hoger sterfterisico (odds ratio 1,98).
- Patiënten in de hoogste urinezuurgroep hadden ruim drie keer meer kans op overlijden dan die in de laagste groep.
Wat chronische nierziekte en urinezuur precies inhouden
Bij chronische nierziekte functioneren de nieren over een langere periode steeds slechter, waardoor het lichaam afvalstoffen minder goed uit het bloed filtert. Urinezuur is zo’n afvalstof: het ontstaat bij de afbraak van bepaalde stoffen in het lichaam en wordt normaal gesproken via de nieren afgevoerd. Wanneer de nierfunctie afneemt, kan urinezuur zich ophopen in het bloed. Een te hoge concentratie staat bekend als hyperurikemie en wordt onder meer in verband gebracht met jicht.
De cijfers uit het onderzoek
De onderzoekers stelden vast dat hyperurikemie aanwezig was bij bijna de helft van de patiënten. Er tekende zich een tendens af naar een verband tussen hyperurikemie en een grotere kans op hartproblemen (odds ratio 1,49), al bereikte dat resultaat net niet de gangbare grens voor statistische significantie. Voor sterfte was het verband wel duidelijk: hyperurikemie voorspelde onafhankelijk een hoger overlijdensrisico (odds ratio 1,98).
Opvallend was het dosis-responsverband. Elke stijging van 100 μmol/L urinezuur in het bloed ging gepaard met een hoger risico op hartproblemen (odds ratio 1,22) en op overlijden (odds ratio 1,29). Patiënten in het kwart met de hoogste urinezuurwaarden hadden meer dan drie keer zoveel kans om te overlijden als patiënten in het kwart met de laagste waarden (odds ratio 3,13).
“Deze studie suggereert dat urinezuur in het bloed zich gedraagt als een graduele marker van systemische kwetsbaarheid, en niet als een simpele ja-of-nee-risicofactor”, schrijven de auteurs.
Wat de resultaten wel en niet aantonen
Het gaat hier om een observationeel onderzoek. Dat betekent dat de studie een statistisch verband laat zien tussen urinezuurwaarden en sterfte, maar geen oorzakelijk verband bewijst. De bevindingen tonen dus niet aan dat hoog urinezuur de sterfte ook daadwerkelijk veroorzaakt, en de auteurs vertalen hun resultaten niet naar concrete behandeladviezen. Voor artsen die nierpatiënten opvolgen, kan de urinezuurwaarde volgens de onderzoekers wel dienen als een aanvullende indicator die iets zegt over de algemene kwetsbaarheid van een patiënt.
Denkt u dat urinezuurwaarden een grotere rol zouden moeten spelen bij het opvolgen van nierpatiënten? Deel uw kijk hieronder.
