Patrick Merle leidt de School of Communication van Florida State University (FSU) in de Verenigde Staten. Hij schreef mee aan een nieuwe studie die laat zien dat de manier waarop gezondheidsinformatie wordt gepresenteerd, invloed heeft op hoe mensen het risico op de ziekte van Lyme inschatten. Volgens het onderzoek, gepubliceerd in het Journal of Health Communication, voelden deelnemers die een infographic zagen zich vatbaarder voor tekenbeten en de ziekte van Lyme. Ook waren zij vaker van plan om voorzorgsmaatregelen te nemen. Daarnaast bleek dat percentages de ziekte minder ernstig deden overkomen dan absolute aantallen.
- Infographics vergrootten bij deelnemers het gevoel vatbaar te zijn voor tekenbeten en de ziekte van Lyme.
- Wie percentages zag in plaats van absolute aantallen, schatte de ziekte als minder ernstig in.
- Het grootste effect trad op bij deelnemers met weinig voorkennis over de ziekte van Lyme.
- De studie verscheen in het Journal of Health Communication.
Deelnemers lazen een fictief nieuwsartikel, met of zonder infographic
Voor het experiment kregen deelnemers willekeurig fictieve nieuwsartikelen en infographics over teken en de ziekte van Lyme voorgelegd, in verschillende varianten. Iedereen las het artikel, maar slechts een deel kreeg daarnaast ook de infographic te zien. Artikel en infographic bevatten inhoudelijk dezelfde informatie over teken en de ziekte.
De onderzoekers keken zo of de aan- of afwezigheid van een infographic, en de vorm waarin cijfers werden gepresenteerd, invloed had op hoe deelnemers over het risico dachten.
Percentages laten de ziekte minder ernstig lijken dan absolute aantallen
Het verschil in cijferpresentatie bleek ertoe te doen. Wie de gegevens als percentage zag, bijvoorbeeld ‘50% van de county’s’, vond de ziekte minder ernstig dan wie een absoluut aantal kreeg, zoals ‘1.571 county’s’. Deelnemers die een artikel en een infographic met percentages zagen, voelden zich bovendien minder vatbaar voor de risico’s van de ziekte van Lyme.
Volgens de onderzoekers suggereert dit dat de vorm van publieke gezondheidsinformatie bepaalt hoe mensen op mogelijke risico’s reageren.
De effecten waren niet voor iedereen gelijk. Infographics hadden de grootste positieve invloed op de ingeschatte ernst van de ziekte en op de intentie om preventief te handelen bij deelnemers met weinig voorkennis. Bij deelnemers die al meer wisten, verlaagden infographics de ingeschatte ernst juist licht. Mensen met sterkere rekenvaardigheden lieten zich minder beïnvloeden door de presentatievorm.
‘Visuele hulpmiddelen zoals infographics kunnen, als ze in voorlichtingsmateriaal worden opgenomen, mensen het gevoel geven dat het risico relevanter is’, aldus Merle. ‘Dat kan hen vervolgens helpen begrijpen welk beschermend gedrag ze kunnen aannemen tegen de ziekte.’
Teken worden in de Verenigde Staten een groeiend probleem
De ziekte van Lyme is een bacteriële infectie die vooral via de beet van zwartpotige teken op mensen wordt overgedragen. In de Verenigde Staten komt de ziekte steeds vaker voor. De Amerikaanse gezondheidsdienst Centers for Disease Control and Prevention meldt dat 2026 een van de slechtste tekenseizoenen in bijna tien jaar dreigt te worden.
‘Dit is een onvermijdelijke en enge realiteit’, zei Merle. ‘Het idee voor de studie kwam voort uit het feit dat steeds meer mensen in de Verenigde Staten met teken te kampen hebben. We wilden begrijpen wat de gemeenschap kan helpen om die beschermende maatregelen te nemen.’
Volgens de onderzoekers kunnen de bevindingen professionals in de publieke gezondheid helpen om effectievere boodschappen over door teken overgedragen ziekten te maken, vooral voor mensen met weinig kennis van de risico’s en voorzorgsmaatregelen.
Onderzoekers willen weten of het effect ook bij andere ziekten optreedt
Gezondheidsvoorlichting is geen kwestie van één aanpak voor iedereen, benadrukt Merle. Volgens hem zouden publieke gezondheidsinitiatieven beelden en cijfers moeten afstemmen op de voorkennis en rekenvaardigheid van hun publiek. Bij andere ziekten kunnen de uitkomsten bovendien anders uitvallen.
‘Krijgen we bij een andere ziekte inderdaad dezelfde uitkomst? Dat weten we niet, want we hebben het maar in één context getest’, zei Merle.
Vervolgonderzoek zou volgens hem andere gezondheidsrisico’s moeten meenemen. De onderzoekers willen ook nagaan of de grootte van een absoluut getal invloed heeft op hoe mensen risico’s waarnemen.
Mede-auteurs van de studie zijn Olivia Nadel, marketing- en communicatiewetenschapper aan Florida Atlantic University, en Sazzad Mahmud Shuvo, promovendus aan de School of Communication van FSU.































