De opkomst van ridesharediensten zoals Uber en Lyft heeft in Amerikaanse steden geleid tot een meetbare stijging van het regionale bruto binnenlands product (bbp) per hoofd en een toename van tijdelijk en seizoensgebonden werk. Dat blijkt uit een nieuwe studie van Carnegie Mellon University en Oxford Saïd Business School, die de intrede van deze diensten in 167 grootstedelijke gebieden tussen 2010 en 2019 onder de loep nam. De onderzoekers vonden geen statistisch significant effect op de totale werkgelegenheid of op de lonen. De resultaten verschenen in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Cities.
- De studie analyseerde de komst van Uber en Lyft in 167 Amerikaanse grootstedelijke gebieden tussen 2010 en 2019.
- Na de intrede stegen het regionale bbp per hoofd en het aantal tijdelijke en intermitterende banen.
- Op de totale werkgelegenheid en de lonen werd geen significant effect vastgesteld.
Jarenlange beloften over banen en economie
Ride-hailing is inmiddels een vast onderdeel geworden van het stadsleven in de Verenigde Staten. Toen Uber en Lyft het afgelopen decennium naar honderden steden uitbreidden, beloofden ze flexibeler werk voor chauffeurs en meer gemak voor passagiers. Toch bleef lang onduidelijk hoe die beloften zich vertaalden in meetbare veranderingen voor de lokale economie. De bredere economische impact van deze zogeheten transportnetwerkbedrijven (TNC’s) was moeilijk vast te stellen.
Om daar een antwoord op te vinden, maakten de onderzoekers gebruik van het feit dat Uber en Lyft niet overal tegelijk actief werden. Doordat de intrede gespreid over de tijd verliep, konden de wetenschappers economische trends van vóór en na de komst van de diensten met elkaar vergelijken, waarbij ze rekening hielden met verschillen tussen regio’s.
Wat de cijfers laten zien
Het team combineerde openbaar beschikbare gegevens over de arbeidsmarkt en de economie met moderne difference-in-differences-methoden, die specifiek ontworpen zijn voor beleid dat gefaseerd wordt uitgerold. Zo kwam een consistent patroon naar voren: nadat Uber en Lyft in een regio actief werden, verschoven twee indicatoren. Het regionale bbp per hoofd nam toe, en ook het aantal seizoensgebonden, tijdelijke of intermitterende banen steeg.
“Uber en Lyft hebben in de loop der jaren veel beweerd over het stimuleren van stadseconomieën en het bieden van flexibele banen”, zegt Jeremy Michalek, hoogleraar engineering, publiek beleid en werktuigbouwkunde. “Wij stellen vast dat de data sommige van deze claims inderdaad bevestigen.”
Volgens Michalek tonen de gegevens aan dat de bedrijven de intermitterende werkgelegenheid en de economische output in Amerikaanse steden hebben verhoogd naarmate ze zich vestigden.
Een arbeidsmarkt die verandert zonder te groeien
De bevindingen reiken verder dan enkel de ridesharesector. Dat het onstabiele werk toenam zonder een bijbehorende stijging van de totale werkgelegenheid, illustreert hoe platforms van de kluseconomie de arbeidsmarkt kunnen hertekenen: niet zozeer door meer banen te creëren, maar door te veranderen wanneer en hoe mensen werken.
De stijging van het bbp wijst volgens de onderzoekers op bredere economische rimpeleffecten. Passagiers maken ritten die ze anders niet zouden ondernemen, werknemers bereiken hun werk gemakkelijker, en steden krijgen te maken met nieuwe patronen van consumptie en activiteit. Het team onderzocht ook of de apps simpelweg kozen voor steden die toch al in de lift zaten, maar vond geen betekenisvolle voorafgaande trends in werkgelegenheid of loongroei. Dat ondersteunt de conclusie dat de waargenomen veranderingen daadwerkelijk door de komst van de TNC’s werden veroorzaakt.
Waarom dit ook voor beleidsmakers telt
De studie biedt een basis voor beleidsmakers en onderzoekers die de bredere voetafdruk van de kluseconomie willen doorgronden. Voor een Nederlandstalige lezer is dat relevant, omdat ook in Europa het debat over platformwerk en de rechtspositie van kluschauffeurs voortdurend speelt. De uitkomsten suggereren dat dergelijke platforms economische activiteit kunnen losmaken, maar tegelijk het aandeel onzeker werk kunnen vergroten zonder de totale werkgelegenheid op te krikken.
“De opkomst van ride-hailing in Amerikaanse steden heeft het stedelijk vervoer getransformeerd en had uiteenlopende effecten, van het ontwrichten van de taxisector en meer congestie tot minder discriminatie en minder rijden onder invloed”, aldus Michalek. “Dit nieuwe bewijs suggereert dat ze ook meetbaar positieve effecten op lokale economieën hebben gehad.”
Hoe kijkt u aan tegen de opmars van diensten als Uber? Zorgen ze vooral voor kansen en gemak, of overheerst de zorg over onzeker platformwerk? Deel uw mening hieronder.
