De Democratische Mary Peltola heeft dinsdag de Republikeinse senator Dan Sullivan verslagen in Alaska. Daarmee is de laatste Senaatsrace van de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen beslist en komt de Democratische meerderheid uit op 56 tegenover 44 zetels.
„Er is geen grotere eer dan de steun van de inwoners van Alaska in onze strijd tegen de hebzucht van grote bedrijven, om de kosten te verlagen en Alaska voorop te stellen”, schreef Peltola op sociale media. „Dank je wel, Alaska. Laten we aan het werk gaan.”
Sullivan had eerder toegezegd de verkiezingsuitslag te accepteren. Dat deed hij enkele dagen nadat het Amerikaanse ministerie van Justitie een rechtszaak had aangespannen om bij een nederlaag van de Republikein de officiële bekrachtiging van de uitslag tegen te houden. Peltola noemde die rechtszaak „flagrante corruptie”.
Met de winst in Alaska hebben de Democraten negen Republikeinse Senaatszetels veroverd, hun grootste zetelwinst sinds 1958.
Voor de verkiezingen hadden de Republikeinen nog een meerderheid van 53 tegen 47 zetels. De Democraten wonnen ook Senaatsraces in conservatieve staten als South Carolina, Texas, Kansas en Mississippi.
Tweede Sullivan stond centraal in beschuldigingen
De strijd in Alaska kreeg landelijke aandacht door de deelname van een tweede kandidaat met vrijwel dezelfde naam: Daniel J. Sullivan Jr., een gepensioneerde leraar. Volgens berichtgeving van The New York Times hadden mensen met banden met Peltola’s campagne geprobeerd kandidaten te werven die stemmen bij de zittende senator konden weghalen.
„Ik wist niets van andere kandidaten op het stembiljet, behalve van mijzelf en de zittende senator”, zei Peltola enkele dagen voor de verkiezingen tegen aanhangers in Juneau. Ook Sullivan Jr. ontkende banden met haar campagne.
Donald Trump riep na de publicatie op tot vervolging van Peltola. Hij beweerde dat stemmen voor de „neppe Dan Sullivan” eigenlijk voor de zittende senator bedoeld waren. Volgens Trump was de rechtszaak van het ministerie van Justitie op zijn bevel aangespannen.
De beschuldigingen betekenen niet automatisch dat sprake was van een verboden handeling. „Niets verhindert een campagne om iemand anders te werven om zich kandidaat te stellen, ook niet om politieke redenen”, zei verkiezingsrechtdeskundige Joshua Douglas van de Universiteit van Kentucky tegen de BBC.
Stemgegevens ondergraven de claim van verwarring
Een analyse van BBC Verify, gemaakt voordat de winnaar bekend was, zette vraagtekens bij de bewering dat Republikeinse kiezers de twee kandidaten hadden verward. Toen 98 procent van de stemmen was geteld, zou zelfs het optellen van de stemmen voor beide Sullivans niet genoeg zijn geweest om Peltola in te halen.
In Alaska kunnen kiezers kandidaten naar voorkeur rangschikken. Ruim een derde van de kiezers die Sullivan Jr. bovenaan zetten, vulde geen tweede voorkeur in. Onder degenen die dat wel deden, kreeg Peltola bijna twee keer zoveel tweedevoorkeurstemmen als de Republikeinse senator.
Peltola legde in haar campagne de nadruk op hoge brandstofprijzen en andere kosten. Die drukken volgens Al Jazeera zwaar op afgelegen gemeenschappen die voor elektriciteit en verwarming op diesel zijn aangewezen. Ze probeerde afstand te houden tot de landelijke Democratische partij en presenteerde zich met de boodschap „Alaska eerst”.
De overwinning betekent ook een politieke terugkeer. Peltola vertegenwoordigde Alaska eerder in het Huis van Afgevaardigden, als eerste oorspronkelijke inwoner van Alaska in het Congres. In 2024 verloor ze haar zetel aan Republikein Nick Begich.
Ook het gouverneurschap ging naar een Democraat: Jonathan Kreiss-Tomkins versloeg drie Republikeinen, onder wie een door Trump gesteunde kandidaat. Het is voor het eerst sinds 1998 dat Alaska een Democratische gouverneur koos.































