Jaren nadat haar maandelijkse cheque van 500 dollar stopte, plukt Crystal Crawford er naar eigen zeggen nog steeds de vruchten van. De Amerikaanse gebruikte het geld uit een lokaal programma voor gegarandeerd basisinkomen om een eigen bedrijf op te richten. Dat bedrijf vormt vandaag nog altijd haar financiële vangnet. De nu 40-jarige verloor in de zomer van 2020 onverwacht haar baan als maatschappelijk werker en belandde in financiële onzekerheid. Via een programma in de omgeving van Augusta, in de Amerikaanse staat Georgia, kreeg ze een jaar lang maandelijks 500 dollar. “Als dat ene moment er niet was geweest, weet ik niet waar ik nu zou staan”, zegt ze aan Business Insider.
- Crawford ontving tussen december 2021 en december 2022 maandelijks 500 dollar via een basisinkomenprogramma.
- Ze gebruikte het geld om een eigen bedrijf als strategisch partner voor bedrijfsleiders op te starten.
- Bijna 300 huishoudens in de regio kregen gedurende één jaar dezelfde maandelijkse steun.
- Sinds juli heeft Crawford een nieuwe functie als community engagement specialist bij een online school.
Voor haar ontslag maakte Crawford zich weinig zorgen over rekeningen. Ze kon haar appartement vlot betalen en vond dat haar uitgaven ruim binnen de perken bleven. Toen ze midden in de pandemie haar baan verloor en niet langer kon terugvallen op oppaswerk of andere klusjes ter plaatse, wist ze naar eigen zeggen niet meer “waar de volgende dollar vandaan zou komen”. Ze had moeite om haar huur en nutsvoorzieningen op tijd te betalen.
Het extra geld dekte de opstartkosten van haar zaak
De extra 500 dollar per maand stelde haar in staat haar rekeningen te betalen en tegelijk een eigen onderneming op te bouwen. Als strategisch partner helpt ze leidinggevenden hun doelen te plannen en te bereiken. Het geld dekte de aanloopkosten die daarbij komen kijken: het behalen van certificaten, het bouwen van een website en het aan de man brengen van haar diensten.
“De flexibiliteit om dingen te kunnen betalen — zoals naar de kapper gaan voor een mogelijk sollicitatiegesprek — dat maakte gegarandeerd inkomen mogelijk”, zegt Crawford.
Sindsdien wisselde ze enkele functies in de bedrijfsmatige sociale sector af, met haar eigen zaak als vast achtervangnet. In juli begon ze als community engagement specialist voor een online school, volgens haar “letterlijk de perfecte functie”.
Wat een gegarandeerd basisinkomen precies inhoudt
Programma’s rond gegarandeerd basisinkomen kregen het voorbije decennium wind in de zeilen, vooral als antwoord op de hoge kosten voor huisvesting en boodschappen in grote steden. Het model geeft cash zonder voorwaarden aan huishoudens met een laag inkomen en werd al honderden keren uitgeprobeerd. Zowel pleitbezorgers van economische zekerheid als bekende techleiders zien er een mogelijk vangnet in voor werknemers op een arbeidsmarkt die steeds sterker door AI wordt bepaald.
Crawfords programma, het Income Mobility Program for Atlanta Community Transformation, richtte zich op deelnemers met een inkomen tot 200 procent van de federale armoedegrens — destijds 25.760 dollar per jaar voor een alleenstaande. Uit de data van het proefproject blijkt dat de stabiliteit op het vlak van huisvesting en het spaargeld van deelnemers verbeterden, maar dat het geld de werkgelegenheid niet wezenlijk vooruithielp.
Onderzoek volgt deelnemers zelden jaren na afloop
Studies die het succes van basisinkomen aanhalen, volgen deelnemers doorgaans tijdens en vlak na hun programma. Wat er in de jaren daarna gebeurt, blijft veel minder duidelijk. Het verhaal van Crawford is in die zin illustratief: zij ziet ook op langere termijn een effect. Dat betekent niet dat haar zorgen verdwenen zijn. Ze heeft nog altijd studieschuld in uitstel van betaling, opgebouwd voor haar masterdiploma van vóór de pandemie, en haar noodspaarpot staat lager dan ze zou willen. Ze hoopt binnenkort te beginnen met het afbetalen van haar lening via een inkomensgebonden regeling.
“Ik heb het gevoel dat mijn financiële situatie is verbeterd”, zegt ze. “Maar ik ben zeker nog niet waar ik wil zijn.” Ze wijst ook op een gemis in haar eigen traject: als een van de eerste deelnemers kreeg ze weinig logistieke begeleiding, bijvoorbeeld hulp om andere steunprogramma’s te vinden. Zulke begeleiding is intussen gebruikelijk bij Amerikaanse basisinkomenprogramma’s.
Kritiek op kosten en effectiviteit blijft
Dergelijke programma’s zijn doorgaans bedoeld als kortdurende steun en hangen af van beperkte overheids- en filantropische financiering. Amerikaanse steden hebben het model nooit langer dan enkele jaren aangehouden, vooral door die financieringsdrempels. Er is ook kritiek op de kostprijs en de effectiviteit. Sommige techleiders die het idee eerder omarmden, vinden nu dat de impact de investering niet rechtvaardigt. Anderen vrezen dat de uitkeringen mensen ontmoedigen om te werken.
Crawford hoopt niettemin dat steden blijven investeren in cash voor huishoudens met een laag inkomen. “Er bestaan geen stereotypen als het over gegarandeerd inkomen gaat”, zegt ze. “Financiële tegenslag kan iedereen overkomen.”
Zou een gegarandeerd basisinkomen ook in ons land een verschil kunnen maken, of zijn de bezwaren rond kosten en werkprikkels te groot? Laat het weten in de reacties.
