Berlijn is in shock na de aanslag op de Pride-optocht, de zogenoemde Christopher Street Day (CSD), zaterdagavond. Rond 22.00 uur reed een bestuurder met een bestelbus in op de menigte in het hart van de Duitse hoofdstad, waar honderdduizenden mensen vreedzaam vierden en opkwamen voor de rechten van de lhbti+-gemeenschap. Vlak bij de Potsdamer Platz kwam een vrouw om het leven en raakten 29 mensen gewond, onder wie enkelen ernstig. De autoriteiten spraken al snel van een islamistische terreurdaad. De vermoedelijke dader wist eerst te vluchten, maar werd na een klopjacht van bijna een dag zondagavond doodgeschoten.
- Eén vrouw kwam om en 29 mensen raakten gewond toen een bestelbus inreed op de Pride in Berlijn.
- De 21-jarige verdachte, een bij de politie bekende IS-sympathisant, werd zondagavond doodgeschoten.
- In Amsterdam wordt dinsdag om 20.00 uur bij het Homomonument een herdenking gehouden.
Volgens de politie rende de verdachte met een steekwapen op agenten af toen hij werd aangetroffen. Er was op dat moment al bijna een etmaal naar hem gezocht.
De verdachte was al langer bij de politie in beeld
Het gaat volgens de Duitse autoriteiten om een 21-jarige man met de Duitse nationaliteit, geboren uit een moeder van Libanese afkomst. Hij stond bij de politie bekend als sympathisant van de terreurbeweging Islamitische Staat (IS). Eerder probeerde hij via Turkije en Libanon naar Syrië te reizen om zich bij IS-strijders aan te sluiten. In Libanon werd hij aangehouden en naar Duitsland teruggebracht, waar hij in voorarrest belandde.
In Berlijn stond hij terecht wegens het voorbereiden van een ernstige geweldsdaad. Het Openbaar Ministerie eiste een celstraf van twee jaar en tien maanden, maar de rechtbank legde een voorwaardelijke straf van één jaar en tien maanden op. Sinds midden mei van dit jaar was de man daardoor weer op vrije voeten. Het OM ging in beroep tegen die beslissing. Zijn telefoon werd een tijd afgeluisterd, maar hij stond niet onder volledige observatie.
Politiek buigt zich over vrijlating bekende extremisten
Tijdens een herdenkingsdienst in de Marienkirche, niet ver van de Brandenburger Tor, sprak bondskanselier Friedrich Merz (CDU) de nabestaanden toe. “We zullen er alles aan doen om de vrijheid van ons land en onze samenleving te beschermen — alles”, zei hij. Hij riep de aanwezigen op om samen te blijven staan en “het vrolijke gezicht van onze open, vrije samenleving” te tonen.
Dat een bekende IS-sympathisant vrij rondliep, roept in Duitsland scherpe vragen op over het veiligheidsbeleid.
Bondsminister van Binnenlandse Zaken Alexander Dobrindt (CSU) zei bij de publieke omroep ZDF dat onderzocht moet worden of voorwaardelijke straffen in zulke gevallen wel passend zijn. “Het gaat er simpelweg om dat je de bewegingsvrijheid van zulke personen kunt beperken.” De rechts-radicale oppositiepartij AfD sprak van een “totaal falen” van het veiligheidsbeleid. Konstantin von Notz van de Groenen pleitte voor ruimere bevoegdheden voor de veiligheidsdiensten en trok een parallel met eerdere incidenten waarbij daders al bij de autoriteiten bekend waren. Vanuit de linkse oppositie zei Die-Linke-voorman Luigi Pantisano: “Haat mag nooit zegevieren.”
Steunbetuigingen in Berlijn en Amsterdam
In Berlijn werd de Brandenburger Tor zondagavond vanaf zonsondergang verlicht in de regenboogkleuren, het symbool van de lhbti+-gemeenschap dat staat voor diversiteit en tolerantie. Bij de poort legden rouwenden bloemen, kaarsen, regenboogvlaggen en handgeschreven boodschappen neer. Ook Merz legde bloemen.
De aanslag werkt door tot in Amsterdam, waar op dit moment de WorldPride plaatsvindt, een internationaal evenement met honderdduizenden deelnemers. Bij het Homomonument op de Westermarkt legden mensen zondag al bloemen en kaarsen neer. Dinsdagavond om 20.00 uur is er een herdenking als steunbetuiging aan de slachtoffers, nabestaanden en de gemeenschap. Volgens organisator Stichting Homomonument is iedereen welkom; er spreken onder anderen twee Nederlands-Duitse influencers die tijdens de aanslag in Berlijn aanwezig waren.
Op het dancefestival Milkshake in Amsterdam werd zondag om 17.00 uur een minuut stilte gehouden. “Hier feesten we misschien, maar in Berlijn rouwen mensen”, zei een artiest op het podium. “Het blijkt maar weer dat Pride nodig blijft.” Koningin Máxima en burgemeester Femke Halsema openden de WorldPride zaterdag officieel. Halsema kondigde aan dat de stad na de aanslag extra veiligheidsmaatregelen neemt om de gemeenschap te beschermen.
