Moonshot AI is een AI-startup uit Peking, bekend van het grote taalmodel Kimi, en werd opgericht door de 34-jarige Yang Zhilin, een alumnus van de universiteiten Tsinghua en Carnegie Mellon. Yang is een uitgesproken Pink Floyd-fan: de Chinese naam van zijn bedrijf is gebaseerd op zijn favoriete album, The Dark Side of the Moon. Half juli bracht het lab Kimi K3 uit, volgens Moonshot het grootste openbaar beschikbare (open-source) AI-model ooit. Het bedrijf claimt dat het model dicht in de buurt komt van het krachtigste publiek beschikbare model op de markt, Fable 5 van het Amerikaanse Anthropic — tegen een fractie van de kosten.
- Moonshot AI lanceerde op 16 juli Kimi K3, dat op onafhankelijke benchmarks bij de allerbeste modellen scoort.
- Nvidia verloor bijna 600 miljard dollar (ongeveer 550 miljard euro) aan waarde en zakte kort onder Apple.
- Chinese modellen zijn volgens de bronnen concurrerend in kwaliteit en veel goedkoper dan Amerikaanse alternatieven.
Moonshots eigen benchmarks plaatsen K3 consequent bij de top drie van AI-modellen. Eén onafhankelijke test van Arena.AI bestempelde K3 zelfs als het beste model dat momenteel beschikbaar is, vóór Anthropic.
De lancering joeg beleggers en chipaandelen schrik aan
De release ondermijnde het idee dat Amerikaanse bedrijven hun voorsprong in de wereldwijde AI-race kunnen behouden door simpelweg meer geld uit te geven aan rekenkracht dan hun Chinese rivalen. In Azië gingen beurzen omlaag, de chipgerichte Philadelphia Semiconductor Index daalde 1,6 procent en Nvidia verloor bijna 600 miljard dollar aan waarde. Het bedrijf raakte daardoor kort zijn plek als meest waardevolle bedrijf ter wereld kwijt aan Apple.
Velen, onder wie Anthropic-topman Dario Amodei, hadden zo’n Chinees model op zijn vroegst pas over een halfjaar verwacht; Tesla-baas Elon Musk mikte op het eerste kwartaal van volgend jaar.
Dat de sprong nu al gemaakt is, is opvallend omdat Washington sinds 2022 juist exportcontroles oplegde om China de toegang tot de meest geavanceerde chips te ontzeggen. “Het AI-ecosysteem in China is waarschijnlijk veel beter dan mensen dachten”, zegt Paul Triolo, partner bij DGA–Albright Stonebridge Group.
Van DeepSeek tot Z.ai: een reeks Chinese doorbraken
Kimi K3 staat niet op zichzelf. Begin 2025 schokte DeepSeek, een lab uit Hangzhou dat verbonden is aan een Chinees hedgefonds, de sector met zijn modellen V3 en R1, die naar eigen zeggen met een klein budget werden getraind door slimme programmeer- en wiskundetrucs. In juni trok startup Z.ai de aandacht met GLM-5.2, sterk in programmeren en creatief ontwerp. Het beursgenoteerde aandeel steeg tot half juli met ruim 1.100 procent en brak tijdelijk door de grens van 1 biljoen Hongkongse dollar (127,6 miljard dollar, ongeveer 117 miljard euro) — evenveel als BYD en Starbucks, terwijl het bedrijf vorig jaar slechts 106 miljoen dollar omzet had. Na de lancering van Kimi K3 kelderde het aandeel in twee dagen 40 procent.
Zelfs Chinese internetgiganten mengen zich in de strijd. Meituan, vooral bekend als maaltijdbezorger, zei zijn model LongCat-2.0 volledig op in China gemaakte processoren te hebben getraind. “Het idee dat Meituan een model met 1,6 biljoen parameters op binnenlandse hardware zou trainen, was in oktober 2022 ondenkbaar geweest”, aldus Triolo.
Waarom dit ook westerse bedrijven raakt
Voor bedrijven telt vooral de prijs. Eén miljoen output-tokens — grofweg 750.000 woorden — kost bij Anthropics Fable-model 50 dollar. Dezelfde hoeveelheid kost bij DeepSeek-V4-Pro ongeveer 0,87 dollar, bij Z.ai’s GLM-5.2 zo’n 4,40 dollar en bij Kimi K3 zo’n 15 dollar. Dat verklaart waarom Amerikaanse bedrijven de modellen stilletjes inzetten. Airbnb-topman Brian Chesky zei vorig jaar Alibaba’s Qwen te gebruiken voor klantenservice, codeerstartup Cursor bouwde zijn model Composer 2 op Kimi, en Coinbase-CEO Brian Armstrong stelde zijn AI-uitgaven te hebben gehalveerd door meer op Kimi en GLM te leunen. DoorDash schuift eenvoudiger programmeerwerk door naar Kimi, wat volgens technisch directeur Andy Fang “betere kwaliteit tegen lagere kosten” oplevert.
Op OpenRouter, een populaire marktplaats voor ontwikkelaars, kwamen half juli zes van de top tien modellen — en de volledige top vijf — van Chinese bedrijven: Tencent, Xiaomi, DeepSeek, MiniMax, Moonshot en Z.ai.
Zou u een goedkoper Chinees AI-model boven een duurder Amerikaans alternatief kiezen, of wegen zorgen over herkomst en veiligheid voor u zwaarder? Laat het weten in de reacties.
