Bijna acht op de tien jongvolwassenen met een gemiddelde leeftijd van 23 jaar bleken kenmerken te hebben van het zogenoemde cardiovasculair-renaal-metabool syndroom (CKM-syndroom). Dat blijkt uit een nieuwe studie die is gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Circulation: Population Health and Outcomes. Onderzoekers stelden vast dat deelnemers met een verder gevorderd stadium van dit syndroom al vroege tekenen van vaatschade vertoonden. Volgens de auteurs onderstreept dit de noodzaak om preventie van hart- en vaatziekten veel vroeger in het leven te laten beginnen, ruim voordat een aandoening klinisch zichtbaar wordt.
- Bijna 80% van de deelnemers voldeed aan de criteria voor CKM-syndroom stadium 1, 2 of 3.
- Een verder gevorderd stadium hing samen met dikkere wanden van de halsslagader, een vroege marker van aderverkalking.
- De studie analyseerde gegevens van 1.283 deelnemers met een gemiddelde leeftijd van 23 jaar.
De onderzoekers beoordeelden de cardiovasculaire gezondheid van de deelnemers op twee manieren: aan de hand van het stadium van het CKM-syndroom en via de zogeheten Life’s Essential 8-score. Met echografie van de halsslagaders — de grote slagaders in de nek die bloed naar de hersenen voeren — controleerden ze op tekenen van vaatschade.
Wat het CKM-syndroom precies inhoudt
Het CKM-syndroom beschrijft de onderlinge samenhang tussen obesitas, diabetes, chronische nierziekte en hart- en vaatziekten. Het wordt ingedeeld in stadia die het risicoprofiel van iemand weergeven, van 0 (geen risicofactoren) tot 4 (bestaande cardiovasculaire aandoeningen zoals coronaire hartziekte, hartfalen of een beroerte).
In de studie voldeed ongeveer 80% van de deelnemers aan de criteria voor stadium 1, 2 of 3. Dat betekent dat zij al te maken hadden met overtollig vetweefsel, metabole risicofactoren en/of aanwijzingen voor subklinische hart- en vaatziekten. Ongeveer 21% had geen aanwijsbare risicofactoren (stadium 0). Niemand bevond zich in stadium 4.
Waarom deze bevinding ertoe doet
De resultaten zijn opvallend omdat vaatschade doorgaans wordt geassocieerd met een veel hogere leeftijd. Toch vonden de onderzoekers dat een verder gevorderd CKM-stadium samenging met vroege vaatschade, waaronder dikkere wanden van de halsslagader — een vroege marker van aderverkalking — zelfs bij mensen begin twintig. Deelnemers met een verder gevorderd stadium hadden bovendien slechtere Life’s Essential 8-scores.
Volgens de auteurs tonen de resultaten aan dat er kansen zijn om de cardiovasculaire gezondheid te verbeteren en verergering van de ziekte te voorkomen, lang voordat hart- en vaatziekten klinisch merkbaar worden.
“De studie toont aan dat de indeling van het CKM-syndroom en Life’s Essential 8 elkaar aanvullen om volwassenen jonger dan 30 te identificeren die op het snelle spoor zitten van vaatschade, plaquevorming en uiteindelijk een hoger risico op toekomstige cardiovasculaire voorvallen”, aldus dr. Donald Lloyd-Jones, cardioloog en betrokken bij het onderzoek namens de American Heart Association.
Wat jongvolwassenen zelf kunnen doen
Richtlijnen adviseren clinici gebruik te maken van de zogeheten PREVENT-vergelijkingen om het risico op hart- en vaatziekten over 10 en 30 jaar in te schatten. Die vergelijkingen zijn echter ontwikkeld en gevalideerd voor mensen tussen 30 en 79 jaar en waren dus niet toepasbaar op de jonge deelnemers in deze studie, aldus Lloyd-Jones.
Hij pleit er daarom voor om bij twintigers de nadruk te leggen op de acht factoren van Life’s Essential 8: gezond eten, voldoende bewegen, niet roken, gezond slapen, een gezond gewicht, een gezond cholesterolgehalte, een gezonde bloedsuikerspiegel en een gezonde bloeddruk. Dat kader is bedoeld om de cardiovasculaire gezondheid op elke leeftijd te meten, te volgen en te verbeteren, maar volgens de onderzoekers vooral bij adolescenten en jongvolwassenen.
Belangrijke kanttekeningen bij het onderzoek
De studie kent verschillende beperkingen. Door het cross-sectionele opzet toont het onderzoek een samenhang aan, maar kan het geen oorzaak-gevolgrelatie aantonen. Er werden meerdere uitkomsten tegelijk beoordeeld en een deel van de gegevens over gezondheidsgedrag was door de deelnemers zelf gerapporteerd. Omdat de onderzoekspopulatie bewust veel mensen uit kansarme milieus omvatte, zijn de resultaten mogelijk niet zonder meer te veralgemenen naar alle jongvolwassenen. Volgens de onderzoekers is aanvullend langlopend onderzoek nodig om te bepalen hoe het CKM-stadium op jonge leeftijd samenhangt met het latere risico op hart- en vaatziekten.
Let jij in je twintiger jaren al bewust op je hartgezondheid, of is dat volgens jou iets voor later? Deel je gedachten hieronder.
